Na początek złe wieści – według NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) Chicagowianie mogą cieszyć sie średnio 84 bezchmurnymi dniami w roku. Najbardziej pochmurne miesiące to Listopad, Grudzień, Styczeń i Luty, kiedy to astroamatorzy zaszywają sie w swoich garażach / strychach / piwnicach aby ulepszać swój sprzęt i toczyć żażarte dysputy na forach internetowych o Życiu, Wszechświecie i Całej Reszcie. Co jakiś czas zdesperowany śmiałek wytacza swój teleskop na zewnątrz aby przekonać się, że stoi po pas w śniegu albo gałka oczna przymarzła mu do okularu, a na optyce teleskopu leżą dwa cale szronu. Kiedy nareszcie przychodzi wiosna, a topniejący śnieg odsłania trupy wszystkiego co nie przeżyło brutalnego mrozu - typu wiewiórek czy domokrążców - w serce astroamatora wlewa się nadzieja. Czas zaplanować obserwacje! Niniejszy artykuł odnosi się do obserwacji pod ciemnym niebem, czyli z dala od miejskich świateł, które ograniczają obserwacje praktycznie do Księżyca i planet Układu Słonecznego oraz podwozia samolotów pasażerskich. Obserwacje takie nie mogą też odbywać się w czasie bliskim pełni Księżyca, gdyż zaświetlenie nieba jest porównywalne wtedy do uprawiania astronomii w centrum Las Vegas. Dodajmy do tego prozę życia, czyli pracę, dzieci, remont domu, przeszczep nerki dla chomika – wypady takie zdarzają się zwykle 1-2 razy na sezon, czyli 4 -8 razy w roku.
 |
| Ja, teleskop, przyroda i Wszechświat – to jest to! Zaraz...tylko kiedy to było? |
Miejsca do obserwacji.
Najlepsze miejsca do obserwacji to parki stanowe, często posiadające miejsca kempingowe i nadzorowane przez park rangers. Absolutnie odradzam rozkładanie sprzętu w szczerym polu, bo można mieć nieprzyjemne spotkanie z właścicielem, który równie szczerze wyrazi swoje niezadowolenie używając broni palnej. To samo dotyczy się rozbijania ‘przy drodze’ – zbyt łatwo o zaczepkę z rdzenną ludnością, która zwykle jest znudzona po całym dniu zbierania kukurydzy. Warto zapisać się do klubu astronomicznego, np.
Northwest Suburban Astronomers http://www.nsaclub.org/ , który prowadzi rezerwację miejsc obserwacyjnych, niedostępnych dla osób niezrzeszonych.. Takie miejsca są zwykle zamykane po zmroku, a członkowie klubu otrzymują kod dostępu do bramy.
Jak znaleźć ciemne niebo?
Uzywając strony
Dark Sky Finder: (
http://www.jshine.net/astronomy/dark_sky/). Ta strona używa mapy Google z powłoką reprezentującą rozświetlenie nieba według skali Bortle’a (
http://en.wikipedia.org/wiki/Bortle_Dark-Sky_Scale) . Na tej stronie astroamatorzy mogą dodawać swoje ulubione miejsca obserwacyjne wraz z opisem. Jak widać, Chicago to obleśny biały kleks, od którego staramy się jak najdalej uciec.
Ja z własnego doświadczenia mogę polecić dwie miejscówki na jednonocny wypad:
1) Green River Wildlife State Area (zielona strefa) Google Maps: 41.631835,-89.517202 Link do strony parku:
http://www.dnr.state.il.us/lands/landmgt/parks/r1/green.htm
Oddalone nieco ponad 100 mil od Chicago, jedno z ulubionych miejsc obserwacyjnych wielu astroamatorów, w tym kilku klubów. Bardzo dobry dojazd – praktycznie jedziemy cały czas autostradą I-88 na zachód, aż do zjazdu na Dixon, po czym do samego parku wiedzie dobra droga asfaltowa. W parku można obserwować na szutrowym placu albo kilku polanach położonych głębiej. Można rozbić też namiot, są również toalety i bieżąca woda. Duża część parku to bagniste tereny, latem koniecznie trzeba zabrać repelent na komary. W ciągu dnia można obserwować ptactwo wodne, a w nocy słuchać rechotu żab, wycia kojotów i skowytu zagryzanego zająca.
2) Willow Slough Fish And Wildlife Area (żółta strefa)
Google Maps: 40.98266,-87.487414 Link do strony parku:
http://www.in.gov/dnr/fishwild/3080.htm Mapa parku:
http://www.in.gov/dnr/fishwild/files/fw_WillowSlough_map.pdf
Oddalone około 90 mil od Chicago bardzo urocze miejsce pełne wodnego ptactwa, jeleni, lisów i bobrów, które traktują astroamatorów jako wyjątkową ciekawostkę, do której należy cicho podejść i spowodować palpitację ich serca. Dojazd jest nieco skomplikowany, w parku jedziemy po wyboistej, polnej drodze. Odradzam wyznaczony kemping na obserwacje, gdyż jest on rozświetlony przez latarnie. Najlepszą miejscówkę jaką znalazłem to parking dla wędkarzy, dokładnie po przeciwnej stronie jeziora w stosunku do kempingu. (Od skrzyżowania Filbert Lane i Patrol Road – spójrz na mapę parku). Obszar ten może być sezonowo zamknięty w celu ochrony ptactwa podczas okresu rozrodczego, wtedy można użyć parkingu nr 3.
Gdzie najbliżej Chicago jest najciemniejsze niebo?
Jeśli nie masz nic przeciwko spędzeniu 7 godzin w samochodzie, polecam:
3) Ozark Scenic Riverways (szara strefa)
Google Maps: 37.124602,-91.200686 Link do strony parku: http://www.nps.gov/ozar/index.htm
 |
|
To już wielki park narodowy i jak zwykle odradzam kempingi, króre są rozświetlone latarniami. Park rangers polecili mi niewielką polanę, przy której można rozbić się na prymitywnym miejscu kempingowym, albo po prostu spać w samochodzie. Aby dostać się do niej, należy jechać drogą 106 na wschód od Eminence, następnie skręcić w prawo (na południe) w State Highway H, następnie w lewo (na wschód) w Highway NN i jechać tak długo aż skończy się asfalt. Wtedy należy skręcić w lewo w Country Road NN-522 i jechać tak długo, aż zobaczy się stary młyn wodny Klepzig po prawej stronie. Jakieś pięćdziesiąt metrów dalej, po lewej stronie drogi leżą ruiny starego spichlerza – tam można zostawić samochód i rozstawić teleskop na polanie. (Warto mieć ze sobą oficjalną mapę parku). Ta miejscówka jest po prostu piękna – niebo czarne jak smoła, żadnych łun na horyzonie, światło zodiakalne wali po oczach. Niedaleko szumi i pluska strumień, ani żywej duszy, pozostaje tylko pochłaniać zapierające dech w piersiach widoki w okularze i uważać na niedźwiedzie.
Jak sprawdzić pogodę na obserwacje?
Osoby, które mieszkają już trochę w Chicagoland, wiedzą, że prognoza pogody zwykle sprawdza się na następne 2 dni, reszta jest generowana losowo, aby Tom Skilling miał o czym gadać i wypełnić czas antenowy. Najbardziej popularnym serwisem dla astromaniaków jest Clear Sky Clock
http://cleardarksky.com/csk/ , który bazuje na danych i modelowaniu pogody przez Canadiam Meteorological Centre. Każdy z zegarów pokazuje zachmurzenie, przejrzystość, seeing (turbulencje w atmosferze), jak i temperaturę, siłę wiatru i wilgotność powietrza. Po kliknięciu na konkretny kwadracik reprezentujący godzinę, pokazuje się mapa z modelowaniem pogody. Trzeba przyjrzeć się animacji, gdyż zegar pobiera dane tylko z konkretnego punktu. Oprócz Clear Sky Clock warto również sprawdzić inne serwisy pogodowe, gdyż jest on aktualizowany tylko kilka razy na dobę. Accuweather podaje prognozę pogody dostosowaną do astronomii: http://www.accuweather.com/us/il/dixon/61021/outdoor-astronomy.asp Warto też sprawdzić aktualne zdjęcia satelitarne, dostarczane przez NASA
http://www.ghcc.msfc.nasa.gov/GOES/ i porównać je z modelowaniem przez Clear Sky Clock.
Na naszej stronie
TUTAJ umieściliśmy Clear Sky Clocks dla powyższych miejsc obserwacyjnych.
Kiedy zapada noc, wstaje Księżyc, co zobaczę?
Każdy Clear Sky Clock zawiera link „Sun & Moon Data”, gdzie można sprawdzić podstawowe informacje. Resztę można znaleźć w wielu atlasach, książkach i oprogramowaniu, ale to już temat na osobny artykuł.
Oto kilka przydatych linków:
Pozdrawiam i życzę bezchmurnych nocy i ciemnego nieba!
Marcin Klapczynski
